Okrywanie roślin na zimę – co, kiedy i czym zabezpieczyć

Okrywanie roślin na zimę ma sens przede wszystkim w przypadku róż, młodych i świeżo posadzonych krzewów, roślin wrażliwych na mróz oraz zimozielonych, którym szkodzi zimowe słońce i wiatr. Najlepiej robić to po pierwszych przymrozkach, gdy gleba lekko zamarznie, a osłony zdejmować stopniowo wczesną wiosną. Kluczowe jest dobranie materiału: przepuszczającego powietrze, a nie szczelnej folii.

Poniżej zebraliśmy praktyczne zasady, które sprawdzają się w ogrodach na Opolszczyźnie i Dolnym Śląsku, gdzie zimy bywają zmienne: kilka dni mrozu, potem odwilż i znów spadek temperatury.

Które rośliny naprawdę trzeba okrywać

Nie każda roślina w ogrodzie potrzebuje zimowej osłony. Gatunki dobrze przystosowane do naszego klimatu, posadzone kilka lat temu, zwykle poradzą sobie same. Uwagę warto skupić na:

• różach, zwłaszcza wielkokwiatowych i rabatowych, u których miejsce szczepienia jest wrażliwe na mróz,
• roślinach posadzonych tej jesieni – mają słabo rozwinięty system korzeniowy,
• zimozielonych krzewach liściastych, takich jak różaneczniki, ostrokrzewy czy bukszpany w nasłonecznionych miejscach,
• młodych iglakach, szczególnie w pierwszych dwóch–trzech zimach po posadzeniu,
• roślinach w donicach pozostawionych na zewnątrz – ich korzenie przemarzają znacznie szybciej niż w gruncie,
• młodych drzewach owocowych i ozdobnych, które wymagają ochrony pnia.

Kiedy okrywać, a kiedy zdejmować osłony

Najczęstszy błąd to zbyt wczesne okrywanie. Roślina okryta w ciepłym listopadzie nie hartuje się, a pod osłoną robi się wilgotno i ciepło, co sprzyja pleśni i gniciu. Chętnie zagnieżdżają się tam też gryzonie.

Grudzień to jeszcze dobry moment na uzupełnienie osłon, jeśli nie zrobiłeś tego jesienią. Wybierz suchy dzień – okrywanie mokrych roślin zwiększa ryzyko chorób grzybowych.

Agrowłóknina i chochoły – jak zabezpieczać krzewy

Zimowa agrowłóknina (zwykle biała, o większej gramaturze niż wiosenna) przepuszcza powietrze i wodę, a jednocześnie chroni przed wiatrem i słońcem. Owiń nią krzew luźno, w jednej lub dwóch warstwach, i zwiąż sznurkiem tak, by nie zerwał jej wiatr. Nie ściskaj gałęzi zbyt mocno, bo pod ciężarem śniegu mogą się łamać.

Chochoły ze słomy to tradycyjne i skuteczne rozwiązanie dla róż piennych i niewielkich krzewów. Słoma dobrze izoluje, ale szybko nasiąka, dlatego chochoł powinien mieć kształt ułatwiający spływanie wody. Popularne są też gotowe kaptury z agrowłókniny ze ściągaczem.

Czego unikać:

• folii – nie przepuszcza powietrza, pod nią zbiera się wilgoć i roślina „parzy się” w słońcu,
• grubych warstw liści z drzew chorujących – mogą przenosić choroby na okrywane rośliny,
• okrywania „na zapas” w październiku – rośliny muszą najpierw przejść hartowanie.

Na zimozielonych krzewach narażonych na słońce wystarczą czasem maty cieniujące ustawione od strony południowej. Chronią przed wysychaniem liści, gdy korzenie tkwią w zamarzniętej ziemi.

Kopczykowanie róż

Kopczykowanie polega na usypaniu u podstawy róży kopczyka z ziemi, kompostu lub kory o wysokości mniej więcej 20–30 cm. Chroni to miejsce szczepienia i dolne pąki, z których róża odbije wiosną, nawet jeśli górne pędy przemarzną.

Kilka zasad:

• nie wygrzebuj ziemi spod samego krzewu – odsłonisz korzenie; przynieś ją z innego miejsca,
• na kopczyk można dodatkowo położyć gałązki świerka lub jodły,
• pędów nie przycinaj mocno jesienią – główne cięcie róż wykonuje się wiosną,
• wiosną rozgarniaj kopczyk stopniowo, gdy miną silne mrozy.

Bielenie pni młodych drzew

Zimą pień drzewa w słoneczny dzień nagrzewa się od strony południowej, a nocą gwałtownie wychładza. Takie wahania powodują pękanie kory, tzw. rany mrozowe, przez które łatwo wnikają choroby. Najbardziej narażone są młode drzewa owocowe o gładkiej korze.

Bielenie polega na pomalowaniu pnia i nasady grubszych konarów gotowym preparatem ogrodniczym lub mlekiem wapiennym. Jasny kolor odbija promienie słońca i ogranicza nagrzewanie. Zabieg wykonuje się w suchy dzień przy dodatniej temperaturze, a jeśli deszcze zmyją powłokę, można go powtórzyć pod koniec zimy. Alternatywą są osłony z jasnej tektury lub specjalnej maty.

Osłony przed zającami i sarnami

W ogrodach położonych blisko pól i lasów zimą dużym problemem są zające i sarny. Obgryzają korę młodych drzewek i pędy krzewów, a pień okorowany dookoła zwykle zamiera.

Skuteczne rozwiązania to:

• osłonki spiralne lub rurowe z tworzywa na pnie młodych drzew,
• siatka o drobnym oczku owinięta wokół pnia, sięgająca powyżej poziomu spodziewanego śniegu,
• ogrodzenie całej kwatery sadu, jeśli drzewek jest wiele.

Osłony zakładaj luźno, aby nie wrastały w korę, i zdejmuj je lub poluzowuj w sezonie wegetacyjnym.

Zdejmowanie osłon wiosną

Równie ważne jak okrycie jest jego zdjęcie we właściwym czasie. Zbyt długo pozostawiona agrowłóknina sprzyja przedwczesnemu wybijaniu pędów i chorobom. Osłony zdejmuj stopniowo – najpierw rozluźnij, potem odsłoń na kilka dni, najlepiej w pochmurny dzień. Zimozielone rośliny przyzwyczajaj do słońca powoli. Jeśli w prognozie są jeszcze silne przymrozki, miej agrowłókninę pod ręką.

Warto też sprawdzić iglaki po zimie. Jeśli od środka są zbrązowiałe i pełne suchych igieł, pomocny będzie nasz poradnik jak czyścić tuje.

Jak pomaga GreenAxe

Przy większych ogrodach, terenach firmowych i zieleni wspólnot przygotowanie roślin do zimy to kilka dni pracy. W ramach koszenia i pielęgnacji terenów zielonych wykonujemy jesienne i zimowe prace pielęgnacyjne: okrywanie krzewów, zabezpieczanie młodych nasadzeń, a wiosną zdejmowanie osłon i porządki. Działamy w województwie opolskim i dolnośląskim. Jeśli chcesz zlecić te prace lub zaplanować opiekę nad zielenią na cały sezon, napisz do nas.

Najczęstsze pytania

• okrywanie roślin na zimę
• zabezpieczanie roślin na zimę
• kopczykowanie róż
• bielenie pni drzew